محمد حسن خان اعتماد السلطنه
2405
مرآة البلدان ( فارسى )
به زولوسها و تصرف قلعهء شلمسفررا « 1 » . بيست و چهارم ايضا ( چهارم شعبان ) ماژور كاوانيارى سفير انگليس در دربار امير افغانستان بار يافته و مجللا پذيرائى شد . بيستم او ( غرهء رمضان ) ستيوايو پادشاه زولوس چند نفر واسطه به اردوى انگليس فرستاده كه در صورت امكان صلح كند و اگر نشد تسليم شود . بيست و هفتم ايضا ( نهم رمضان ) ماژور مارتر ، سيتوايو پادشاه زولوس را اسير و دستگير كرد . سيم سپتامبر ( پانزدهم رمضان ) مستر كاوانيارى ايلچى انگليس را با همهء اجزاء سفارتش در شهر كابل افغانستان به قتل رسانيدند . ششم ايضا ( هجدهم رمضان ) ژنرال روبر سردار انگليس كه هنوز از سرحد افغانستان نرفته بود ، بعد از مقدمهء قتل سفير انگليس ، از طرف دولت حكم به او صادر شد كه معجلا به جهت تدمير امير افغانستان وارد كابل شود . هشتم ايضا ( بيستم رمضان ) قشون انگليس مجددا قندهار را مسخر كردند . دوازدهم ايضا ( بيست و چهارم رمضان ) جلالآباد را نيز به حيطهء تصرف درآوردند . سيزدهم اكتبر ( پانزدهم شوال ) قشون انگليس فاتحانه داخل كابل شد . ژنرال روبر در ملاء عام به اهل كابل و ديگران فقرات ذيل را اعلان كرده بود : قلعهء بالا حصار كه ارگ كابل بود خراب خواهد شد و علاوهبر قصاص قتلهء سفارت ، ساير سكنهء كابل بايد از عهدهء خسارات قشونكشى انگليس برآيند . شانزدهم ايضا ( غرهء ذيقعده ) امير يعقوب خان از امارت و واليگرى افغانستان استعفا نمود . ايضا ( ذيقعده ) انبار باروط زيادى در بالا حصار كابل آتش گرفته است . بيست و هفتم نوامبر ( ذيحجة الحرام ) يك قشون پشتبندى براى
--> ( 1 ) - اين نام را نيافتم . جزء دوم مسلما فرت Fort است به معناى قلعه . اما قسمت اول را پيدا نكردم . مركز زولولند Eshowe بود .